B3 Montajlı Elektrik Motorları
B3 montajlı elektrik motorları, sanayide en yaygın kullanılan ayaklı elektrik motoru tiplerinden biridir. B3 montaj tipinde motor, gövde üzerinde bulunan ayak bağlantıları sayesinde makine şasesine, çelik platforma, beton zemine veya özel motor kaidesine doğrudan sabitlenir. Bu bağlantı şekli özellikle yatay çalışan makinelerde güvenli, sağlam ve kolay montaj imkânı sağladığı için birçok endüstriyel uygulamada tercih edilir.
B3 ayaklı elektrik motorları; fanlar, pompalar, kompresörler, konveyör sistemleri, redüktörlü makineler, kırıcılar, elek makineleri, beton santralleri, tarım makineleri, yem makineleri, paketleme makineleri, tekstil makineleri, ağaç işleme makineleri ve genel makine imalatı uygulamalarında yaygın olarak kullanılır. Motorun ayak üzerinden sabitlenmesi, makine ile motor arasında daha dengeli bir bağlantı kurulmasına yardımcı olur. Kaplinli bağlantılarda, kayış-kasnak sistemlerinde ve redüktör girişlerinde B3 montajlı motorlar oldukça pratik bir çözüm sunar.
B3 Montajlı Elektrik Motoru Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
B3 montajlı bir elektrik motoru seçerken yalnızca motor gücüne ve devir sayısına bakmak yeterli değildir. Özellikle mevcut bir motorun yerine yeni motor takılacaksa gövde ölçüsü, ayak bağlantı aralıkları, mil çapı, mil boyu, kama ölçüsü ve mil yüksekliği mutlaka kontrol edilmelidir.
Aynı kW gücündeki iki motor, farklı gövde ölçülerinde üretilebilir. Bu nedenle motor değişimlerinde eski motorun etiketi, gövde tipi ve ölçüleri dikkatle incelenmelidir. Yanlış gövde veya yanlış mil ölçüsü seçilirse motor makineye oturmayabilir, kaplin hizası bozulabilir, kayış-kasnak sistemi düzgün çalışmayabilir veya bağlantı delikleri mevcut şaseye denk gelmeyebilir.
B3 montajlı motorlarda dikkat edilmesi gereken başlıca ölçüler şunlardır:
H ölçüsü: Motor mil merkezinin ayak tabanına olan yüksekliğidir.
A ölçüsü: Ayak bağlantı deliklerinin enine mesafesidir.
B ölçüsü: Ayak bağlantı deliklerinin boyuna mesafesidir.
D ölçüsü: Motor mil çapıdır.
E ölçüsü: Motor mil çıkış uzunluğudur.
K ölçüsü: Ayak bağlantı delik çapıdır.
Kama ölçüsü: Mil üzerindeki kama kanalı ölçüsüdür ve kasnak, kaplin veya redüktör bağlantısı için önemlidir.
B3 Montajlı Elektrik Motorlarında Yaygın Ölçüler
Aşağıdaki tablo, Türkiye piyasasında yaygın kullanılan B3 ayaklı elektrik motorları için genel referans niteliğindedir. Ölçüler üreticiye, motor serisine, kutup sayısına ve özel tasarıma göre değişebilir. Sipariş öncesinde teknik çizim veya katalog ölçüsüyle mutlaka doğrulama yapılmalıdır.
| Gövde Tipi | H Mil Yüksekliği | A Ayak Genişliği | B Ayak Boyu | D Mil Çapı | E Mil Boyu |
|---|---|---|---|---|---|
| 63 | 63 mm | 100 mm | 80 mm | 11 mm | 23 mm |
| 71 | 71 mm | 112 mm | 90 mm | 14 mm | 30 mm |
| 80 | 80 mm | 125 mm | 100 mm | 19 mm | 40 mm |
| 90S | 90 mm | 140 mm | 100 mm | 24 mm | 50 mm |
| 90L | 90 mm | 140 mm | 125 mm | 24 mm | 50 mm |
| 100L | 100 mm | 160 mm | 140 mm | 28 mm | 60 mm |
| 112M | 112 mm | 190 mm | 140 mm | 28 mm | 60 mm |
| 132S | 132 mm | 216 mm | 140 mm | 38 mm | 80 mm |
| 132M | 132 mm | 216 mm | 178 mm | 38 mm | 80 mm |
| 160M | 160 mm | 254 mm | 210 mm | 42 mm | 110 mm |
| 160L | 160 mm | 254 mm | 254 mm | 42 mm | 110 mm |
| 180M | 180 mm | 279 mm | 241 mm | 48 mm | 110 mm |
| 180L | 180 mm | 279 mm | 279 mm | 48 mm | 110 mm |
| 200M | 200 mm | 318 mm | 267 mm | 55 mm | 110 mm |
| 200L | 200 mm | 318 mm | 305 mm | 55 mm | 110 mm |
| 225S | 225 mm | 356 mm | 286 mm | 60 mm | 140 mm |
| 225M | 225 mm | 356 mm | 311 mm | 60 mm | 140 mm |
| 250M | 250 mm | 406 mm | 349 mm | 65 mm | 140 mm |
| 280S | 280 mm | 457 mm | 368 mm | 75 mm | 140 mm |
| 280M | 280 mm | 457 mm | 419 mm | 75 mm | 140 mm |
| 315S | 315 mm | 508 mm | 406 mm | 85 mm | 170 mm |
| 315M | 315 mm | 508 mm | 457 mm | 85 mm | 170 mm |
| 315L | 315 mm | 508 mm | 508 mm | 85 mm | 170 mm |
| 315HT | 315 mm | Üreticiye göre değişir | Üreticiye göre değişir | 100 mm | 210 mm civarı |
| 355M | 355 mm | 610 mm | 560 mm civarı | 100 mm | 210 mm civarı |
| 355L | 355 mm | 610 mm | 630 mm civarı | 100 mm | 210 mm civarı |
315 kW ve 355 kW Motorlarda Türkiye Piyasasına Uygun Mil Ölçüleri
Büyük güçlü elektrik motorlarında mil ölçüleri, standart küçük ve orta güçlü motorlara göre daha dikkatli kontrol edilmelidir. Özellikle Türkiye piyasasında 315 kW ve 355 kW 1500 devir B3 montajlı elektrik motorlarında yaygın olarak 355 gövde ve Ø100 mm mil çapı kullanılmaktadır.
Bu nedenle 315 kW veya 355 kW motor değişimlerinde yalnızca “315 kW 1500 devir” ya da “355 kW 1500 devir” bilgisi yeterli değildir. Mevcut motorun gövde tipi, mil çapı, mil boyu, kama ölçüsü, ayak bağlantı delikleri ve mil yüksekliği mutlaka kontrol edilmelidir.
Türkiye piyasasında sık karşılaşılan büyük güçlü motor ölçüleri genel olarak şu şekildedir:
| Güç | Devir | Yaygın Gövde | Türkiye’de Yaygın Mil Çapı | Not |
| 250 kW | 1500 d/d | 315HT / 355 gövde | Ø100 mm | Üreticiye göre değişebilir |
| 315 kW | 1500 d/d | 355M | Ø100 mm | Türkiye’de yaygın kullanılan ölçü |
| 355 kW | 1500 d/d | 355M / 355L | Ø100 mm | Sipariş öncesi çizim kontrolü gerekir |
| 400 kW | 1500 d/d | 355L | Ø100 mm | Ağır hizmet uygulamalarında tercih edilir |
B3 Montajlı Motorların Avantajları
B3 montajlı elektrik motorları, sağlam ayak bağlantısı sayesinde makine üzerine güvenli şekilde monte edilir. Motorun yatay konumda çalışması, bakım ve servis işlemlerini kolaylaştırır. Ayaklı yapı sayesinde motorun sökülmesi, değiştirilmesi ve yeniden hizalanması daha pratiktir.
Bu motorlar özellikle ağır sanayi uygulamalarında güvenilir bir çözüm sunar. Doğru gövde ve doğru mil ölçüsü seçildiğinde makine ile motor arasında verimli bir güç aktarımı sağlanır. Böylece titreşim, hizalama problemi ve erken rulman arızası gibi riskler azaltılabilir.