Sonsuz Vidalı Redüktörler (Sonsuz Dişli Redüktörler)
Sonsuz vidalı redüktörler, düşük devir – yüksek tork ihtiyacı olan sistemlerde kullanılan en yaygın redüktör tiplerinden biridir. Kompakt yapısı, sessiz çalışması ve yüksek redüksiyon oranı sağlayabilmesi nedeniyle endüstride çok geniş kullanım alanına sahiptir.
Özellikle:
- konveyör sistemleri
- paketleme makineleri
- otomasyon sistemleri
- kapı mekanizmaları
- mikserler
- gıda makineleri
- tekstil makineleri
- küçük kırıcı sistemler
- vinç yardımcı mekanizmaları
- fan ve taşıma sistemleri
gibi uygulamalarda yoğun şekilde tercih edilir.
Sonsuz Vidalı Redüktör Nedir?
Bu redüktör tipi;
- bir adet “sonsuz vida”
- bir adet “sonsuz dişli”
olmak üzere iki temel parçadan oluşur.
Sonsuz vida, motor tarafından döndürülür ve karşısındaki bronz dişliyi çevirerek çıkış miline hareket aktarır.
Bu yapı sayesinde:
- yüksek devir düşürme
- yüksek tork elde etme
- sessiz çalışma
- kompakt ölçüler
sağlanır.
Çalışma Prensibi
Elektrik motorundan gelen yüksek devirli hareket, sonsuz vida tarafından dişliye aktarılır.
Örneğin:
- motor devri: 1400 rpm
- redüktör oranı: 1/30
ise çıkış devri yaklaşık:
- 46 rpm olur.
Bu sayede düşük hızda yüksek kuvvet elde edilir.
Başlıca Avantajları
1. Çok Yüksek Redüksiyon Oranı
Tek kademede:
- 1/7
- 1/10
- 1/20
- 1/30
- 1/50
- 1/80
- 1/100
gibi yüksek oranlar elde edilebilir.
Bu özellik büyük avantaj sağlar.
2. Sessiz Çalışma
Sonsuz vida sistemi darbeli çalışmaz.
Bu nedenle:
- titreşim düşüktür
- gürültü seviyesi azdır
- yumuşak çalışma sağlar
Özellikle:
- gıda
- ambalaj
- otomasyon
- bina içi sistemlerde
çok tercih edilir.
3. Kompakt Yapı
Helisel redüktörlere göre daha küçük hacimde yüksek oran verebilir.
Dar alanlı makinelerde avantaj sağlar.
4. Kendinden Frenleme Özelliği
Bazı oranlarda sistem geri dönmez.
Yani yük:
- motor durduğunda geri kaçmaz
- aşağı düşmez
- sistemi ters çeviremez
Bu özellik:
- kaldırma sistemleri
- eğimli konveyörler
- kapı sistemleri
için avantaj sağlar.
5. Düşük Maliyet
Helisel redüktörlere göre çoğu zaman:
- daha ekonomik
- daha düşük maliyetli
- daha kolay bulunabilir
olur.
Bu nedenle piyasada çok yaygın satılır.
Dezavantajları
1. Verim Düşüktür
Sürtünme fazla olduğu için verim:
- helisel redüktörlerden düşüktür.
Özellikle yüksek oranlarda:
- ısı artışı oluşabilir
- enerji kaybı yükselir.
2. Isınma Problemi
Uzun süre tam yükte çalışırsa:
- gövde sıcaklığı yükselir
- yağ kalitesi önem kazanır
Bu nedenle kaliteli yağ kullanımı çok önemlidir.
3. Sürekli Ağır Yükte Zorlanabilir
Çok ağır sanayi uygulamalarında:
- helisel redüktör
- planet redüktör
daha avantajlı olabilir.
Gövde Tipleri
En yaygın gövde tipleri:
- Alüminyum gövde
- Pik döküm gövde
Alüminyum Gövde
Avantaj:
- hafif
- ekonomik
- küçük güçlerde uygun
Genellikle:
- NMRV 30
- NMRV 40
- NMRV 50
- NMRV 63
modellerinde görülür.
Pik Döküm Gövde
Avantaj:
- daha dayanıklı
- titreşime dirençli
- ağır hizmete uygun
Genellikle:
- NMRV 90
- NMRV 110
- NMRV 130
- NMRV 150
ve üzeri modellerde tercih edilir.
En Çok Kullanılan Modeller
Türkiye’de en yaygın modeller:
- NMRV 30
- NMRV 40
- NMRV 50
- NMRV 63
- NMRV 75
- NMRV 90
- NMRV 110
- NMRV 130
- NMRV 150
En Çok Satılan Oranlar
Piyasada en çok tercih edilen oranlar:
- 1/10
- 1/20
- 1/30
- 1/40
- 1/50
- 1/60
Hangi Motorlarla Kullanılır?
Genellikle:
- 0.12 kW
- 0.18 kW
- 0.25 kW
- 0.37 kW
- 0.55 kW
- 0.75 kW
- 1.1 kW
- 1.5 kW
- 2.2 kW
- 3 kW
- 4 kW
motorlarla çok yaygın kullanılır.
Bağlantı tipleri:
- B3
- B5
- B14
olabilir.
Yağlama Sistemi
Sonsuz redüktörlerde yağ çok önemlidir.
Çünkü sistem sürtünmeli çalışır.
Genellikle:
- sentetik dişli yağı
- EP katkılı yağlar
tercih edilir.
Kalitesiz yağ:
- aşınmayı artırır
- bronz dişliyi bozar
- ısınmayı yükseltir.
Kullanım Alanları
Endüstride Kullanıldığı Yerler
Konveyör Sistemleri
Düşük hız ve yüksek tork sağlar.
Paketleme Makineleri
Sessiz çalışma avantajı sunar.
Kapı Sistemleri
Kendinden frenleme avantajı sağlar.
Mikserler
Düşük devirli karıştırma için uygundur.
Gıda Makineleri
Titreşimsiz çalışma avantajı verir.
Tekstil Makineleri
Yumuşak hareket sağlar.
Fan ve Havalandırma
Düşük devir kontrolü sağlar.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sonsuz redüktör alırken dikkat edilmesi gerekenler:
- gerçek oran değeri
- çıkış devri
- çıkış mili çapı
- gövde malzemesi
- rulman kalitesi
- bronz dişli kalitesi
- yağ tipi
- çalışma süresi
- servis faktörü
- motor bağlantı ölçüsü
çok önemlidir.
Sonuç
Sonsuz vidalı redüktörler:
- ekonomik
- sessiz
- kompakt
- yüksek oranlı
hareket aktarımı sağlayan çok kullanışlı redüktörlerdir.
Özellikle:
- küçük ve orta ölçekli makinelerde
- düşük hız gereken uygulamalarda
- sessiz çalışmanın önemli olduğu sistemlerde
çok büyük avantaj sağlar.
Doğru motor, doğru oran ve kaliteli yağ ile kullanıldığında uzun ömürlü ve verimli çalışma sunar.